Jan 10, 2024
To menstruate-Lex.Pre.: ‘ąądi(adv) *(n)ip,(Only occurs in Imp.) Classifier: 0, Perf./Conj.: n-i, s-p
STEM SET/Transitivity: Intransitive
I. lį́
P. lį́į́’
F. leeł
U/R. LOOK IN YM 87′
O. LOOK IN YM 87′
(Imp.)
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ąądi Nishłį́ ‘ąądi Niidlį́ ‘ąądi Daniidlį́
2nd Pov ‘ąądi Nílį́ ‘ąądi Nohłį́ ‘ąądi Danohłį́
3rd Pov ‘ąądi Nilį́ ‘ąądi Danilį́
4th Pov ‘ąądi Jinilį́ ‘ąądi Dazhnilį́
(Perf.)
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ąądi Sélį́į́’ ‘ąądi Siidlį́į́’ ‘ąądi Dasiidlį́į́’
2nd Pov ‘ąądi Sínílį́į́’ ‘ąądi Soołį́į́’ ‘ąądi Dasoołį́į́’
3rd Pov ‘ąądi Sílį́į́’ ‘ąądi Daazlį́į́’
4th Pov ‘ąądi Jizlį́į́’ ‘ąądi Dajizlį́į́’
(Fut.)
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ąądi Deeshłeeł ‘ąądi Diidleeł ‘ąądi Dadiidleeł
2nd Pov ‘ąądi Dííleeł ‘ąądi Doohłeeł ‘ąądi Dadoohłeeł
3rd Pov ‘ąądi Dooleeł ‘ąądi Dadooleeł
4th Pov ‘ąądi Jidooleeł ‘ąądi Dazhdooleeł
Jan 5, 2024
To be displeased by it; Lex.Pre.: dooda (Neg) bił(pp) ‘a(op) Cl.: 0 Conj.: (y)-p
STEM SET/Transitivity: Transitive (reflects to who it displeases in the (pp))
I. níí
P. nííd
F. niił
U/R. niih
O. níí’
(Imp.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person doo shił ‘aaníi da doo nihił ‘aaníi da doo nihił ‘aaníi da
2nd Person doo nił ‘aaníi da doo nihił ‘aaníi da doo nihił ‘aaníi da
3rd Person doo bił ‘aaníi da doo bił ‘aaníi da
4th Person doo hoł ‘aaníi da doo hoł ‘aaníi da
(Perf.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person doo shił ‘ááníid da doo nihił ‘ááníid da doo nihił ‘ááníid da
2nd Person doo nił ‘ááníid da doo nihił ‘ááníid da doo nihił ‘ááníid da
3rd Person doo bił ‘ááníid da doo bił ‘ááníid da
4th Person doo hoł ‘ááníid da doo hoł ‘ááníid da
(Fut.)/d/
Sg. Dl. Pl.
1st Person doo shił ‘adooniił da doo nihił ‘adooniił da doo nihił ‘adooniił da
2nd Person doo nił ‘adooniił da doo nihił ‘adooniił da doo nihił ‘adooniił da
3rd Person doo bił ‘adooniił da doo bił ‘adooniił da
4th Person doo hoł ‘adooniił da doo hoł ‘adooniił da
Jan 5, 2024
To mean-Lex.Pre: ‘ááł(op) d(ip) Cl.: 0 Conj: (y)-p
STEM SET/Transitivity: Intransitive
I. ní
P. niid
F. niił
U/R. niih
O. ne’
(Ex. What do you mean? I mean….)
(imp.)
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ááłdishní ‘ááłdiiʼní ‘ááłdadiiʼní
2nd Pov ‘ááłdíní ‘ááłdohní ‘ááłdadohní
3rd Pov ‘ááłní ‘ááłdaaní
4th Pov ‘ááłjiní ‘ááłdajiní
(Perf.)
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ááłdííniid ‘ááłdiiʼniid ‘ááłdadiiʼniid
2nd Pov ‘ááłdííníniid ‘ááłdooniid ‘ááłdadooniid
3rd Pov ‘ááłdííniid ‘ááłdadííniid
4th Pov ‘ááłjidííniid ‘ááłdazhdííniid
(Fut.)/d/
Sg. Dl. Pl.
1st Pov ‘ááłdideeshniił ‘ááłdidiiʼniił ‘ááłdadidiiʼniił
2nd Pov ‘ááłdidííniił ‘ááłdidoohniił ‘ááłdadidoohniił
3rd Pov ‘ááłdidooniił ‘ááłdadidooniił
4th Pov ‘ááłdizhdooniił ‘ááłdadizhdooniił
Jan 5, 2024
To make a touch down: Lex.Pre.: ‘aa(op) /’/ (Inner Obj. Pre.) d(ip) Cl: 0 Conj:(Lv) in all except F-mode
(Lit. Translation:To pass someone up while carrying a solid roundish object.)
STEM SET/Transitivity: Intransitive
I. ‘aah
P. ‘ą́
F. ‘ááł
U/R. ‘ááh
O. ‘ááł
(Imp.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person ‘aa’diish’aah ‘aa’diit’aah ‘aada’diit’aah
2nd Person ‘aa’dii’aah ‘aa’dooh’aah ‘aada’dooh’aah
3rd Person ‘aa’dii’aah ‘aada’dii’aah
4th Person ‘aazh’dii’aah ‘aadazh’dii’aah
(Perf.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person ‘aa’dii’ą́ ‘aa’diit’ą́ ‘aada’diit’ą́
2nd Person ‘aa’dini’ą́ ‘aa’doo’ą́ ‘aada’doo’ą́
3rd Person ‘aa’dii’ą́ ‘aada’dii’ą́
4th Person ‘aazh’dii’ą́ ‘aadazh’dii’ą́
(Fut.)/d/
Sg. Dl. Pl.
1st Person ‘aa’dideesh’ááł ‘aa’didiit’ááł ‘aada’didiit’ááł
2nd Person ‘aa’didíí‘ááł ‘aa’didooh’ááł ‘aada’didooh’ááł
3rd Person ‘aa’didoo‘ááł ‘aada’didoo’ááł
4th Person ‘aadizh’doo‘ááł ‘aadadizh’doo’ááł
Jan 4, 2024
To start to go: Lex.Pre.: d(ip)
Cl.: 0 Sg.Classifier:0 Cl.: 0 Dl. Classifier:0 Cl.: d Pl. Classifier:d
I. *ááh I. ‘aash I. kááh
P. yá P. ‘áázh P. kai
F. *ááł F. ‘ash F. kah
U/R. ááh U/R. ‘ash U/R. kah
O. *a’ O. ‘aash O. kááh
(Imp.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person Dishááh Diit‘aash Diikááh
2nd Person Dinááh Doh‘aash Dohkááh
3rd Person Dighááh Di‘aash Dikááh
4th Person Jidighááh Jidi‘aash Jidikááh
(Perf.)
Sg Dl. Pl.
1st Person Déyá Diit’‘áázh Diikei
2nd Person Díníyá Dishooh‘áázh Doohkai
3rd Person Deeyá Deezh‘áázh Deeskai
4th Person Jideeyá Jideezh‘áázh Jideeskai
(Fut.)
Sg. Dl. Pl.
1st Person Dideeshááł Didiit’ash Didiiikah
2nd Person Didíínááł Didooh’ash Didoohkah
3rd Person Didoogááł Didoo’ash Didookah
4th Person Jididoogááł Jididoo’ash Jididookah
Recent Comments